Hoe milieuvriendelijk is bioplastic?
Het korte antwoord: het is niet veel beter dan traditioneel plastic. Het lange antwoord: het is ingewikkeld. Ik zal proberen het zo goed mogelijk op te helderen.
Is bioplastic composteerbaar? Kan ik het zomaar in de natuur gooien?
Laten we eerst dit helder krijgen. Plastic is een overkoepelende term voor kunststof, dat bestaat uit polymeren. Polymeren komen in de natuur voor, maar plastics worden vaak gemaakt van kunstmatige polymeren, de grondstof hiervoor is meestal aardolie. Kunststof is een synthetisch materiaal dat door de mens wordt vervaardigd via chemische processen. Omdat kunststoffen niet in de natuur voorkomen, kunnen organismen ze slecht of helemaal niet afbreken.
Wat is er bio aan bioplastic?
Er zijn twee soorten bioplastic: biobased plastic en composteerbaar plastic. Biobased plastic imiteert kunststoffen gemaakt uit aardolie, maar gebruikt in plaats daarvan natuurlijke grondstoffen, zoals suikerriet. Hieruit worden dezelfde polymeren gecreëerd als uit fossiele grondstoffen. Biobased plastic is daardoor uiteindelijk identiek aan traditioneel plastic en niet volledig biologisch afbreekbaar. Het enige verschil is dat het niet uit fossiele grondstoffen wordt gemaakt, wat een voordeel kan zijn, mits de landbouw verantwoord is.
Is composteerbaar plastic dan wel milieuvriendelijk?
Composteerbaar plastic wordt gemaakt van polymelkzuur (PLA), een stof die wordt gewonnen uit landbouwgewassen zoals maïs en suikerriet. Composteerbaar plastic is dus volledig biologisch afbreekbaar, maar kan niet zomaar in de natuur gegooid worden. Het moet industrieel worden verwerkt: maximaal 12 weken, op 65°C, in een composteerinstallatie. Om die reden mag composteerbaar plastic niet in de gft-bak en ook niet bij het plastic afval, omdat het de plasticrecycling vervuilt. Waar moet het dan naartoe? Bij het restafval, en dat belandt uiteindelijk in de verbrandingsoven.
Even op een rijtje
Olieplastic is traditioneel plastic gemaakt van fossiele grondstoffen zoals aardolie.
Bioplastic is identiek aan traditioneel plastic, maar de polymeren worden gewonnen uit planten in plaats van aardolie.
Composteerbaar plastic is volledig biologisch afbreekbaar, mits het wordt verwerkt in een composteerinstallatie.
Conclusie
Plastic is een prachtig product, mits het goed wordt recycled en verwerkt. Helaas gebeurt dit niet genoeg, waardoor het vaak in de natuur eindigt en milieuschade veroorzaakt. Plastic dat je zomaar in de natuur kunt gooien en dat binnen een paar dagen volledig afbreekt zonder schade aan te richten, daar geloof ik niet in. Plastic is daarvoor te sterk. Mochten we in de toekomst overstappen op een materiaal waarbij dit wel mogelijk is, zal het een heel andere moleculaire structuur hebben dan plastic.
Welk plastic moeten we dan gebruiken? Mijn tip: blijf bij traditioneel plastic, maar recycle het goed. Bioplastic is een mooi alternatief voor olieplastic omdat er geen fossiele grondstoffen aan te pas komen, maar het is niet altijd duidelijk of de grondstoffen afkomstig zijn van duurzame landbouwpraktijken en op een verantwoorde manier worden geproduceerd.